Γ΄ Συνέδριο ΟΜΣΙΕ: «Ψαλτική – Η Πρόσφυξ Ελληνίς» Διάλεξη του Άκη Ν. Λιλιόπουλου

Γ΄ Συνέδριο ΟΜΣΙΕ «Ψαλτική – Η Πρόσφυξ Ελληνίς»

30 Νοεμβρίου – 1 Δεκεμβρίου 2025, Εταιρεία Φίλων του Λαού, Αθήνα

Η Ομοσπονδία Συλλόγων Ιεροψαλτών Ελλάδος θα διοργανώσει στις 30 Νοεμβρίου και 1 Δεκεμβρίου 2025 το Γ΄ Συνέδριό της με τίτλο «Ψαλτική – Η Πρόσφυξ Ελληνίς», στην Εταιρεία Φίλων του Λαού στην Αθήνα. Το συνέδριο εντάσσεται στο επιχειρησιακό σχέδιο Ψαλτική 2.0 και φιλοδοξεί να αναδείξει την ιστορική, πολιτιστική και παιδαγωγική διάσταση της βυζαντινής μουσικής.

---

Η διάλεξη του Άκη Ν. Λιλιόπουλου: Η ψαλτική ως οικογενειακή παρακαταθήκη

Ξεχωριστή στιγμή του συνεδρίου θα αποτελέσει η εισήγηση του Κυριάκου (Άκη) Λιλιόπουλου, Χοράρχη, Πρωτοψάλτη και Αντιπροέδρου της ΟΜΣΙΕ, με θέμα:

«Η μύηση των παιδιών στην ψαλτική τέχνη στον 20ό αιώνα. Προσωπικές εμπειρίες πολύτεκνης οικογένειας και η συμβολή των προσφύγων δασκάλων σε ένα μεταβαλλόμενο πολιτισμικό περιβάλλον».

Ο κ. Άκης Ν. Λιλιόπουλος, μέσα από την προσωπική του εμπειρία ανατροφής έξι παιδιών ως ψαλτών, θα αναδείξει ότι η ψαλτική δεν είναι απλώς μια μουσική τεχνική, αλλά ένας τρόπος ζωής και εκκλησιαστικό ήθος. Η οικογένεια λειτουργεί ως «εστία» όπου το παιδί αναπνέει προσευχή, συνέπεια και συμμετοχή στη λατρεία. Παράλληλα, θα παρουσιαστεί η καθοριστική συμβολή των προσφύγων δασκάλων του 20ού αιώνα, οι οποίοι μετέφεραν στην Ελλάδα το λεπτό και αρχοντικό μικρασιατικό ύφος, δημιουργώντας γέφυρες πολιτισμού και παράδοσης.

---

Μήνυμα αισιοδοξίας για τη νέα γενιά

Η διάλεξη του Άκη Λιλιόπουλου αναμένεται να συγκινήσει και να εμπνεύσει, αναδεικνύοντας ότι η ψαλτική μπορεί να αποτελεί βαθιά ρίζα και πολύτιμη παρακαταθήκη για τις επόμενες γενιές. Σε μια εποχή έντονων πολιτισμικών αλλαγών, το μήνυμα θα είναι σαφές: η ψαλτική επιβιώνει όταν υπάρχει πίστη, οικογενειακή αγάπη και συνέπεια.

---

Ένα συνέδριο με πολιτισμικό βάθος

Το Γ΄ Συνέδριο της ΟΜΣΙΕ δε θα περιοριστεί σε ακαδημαϊκές εισηγήσεις, αλλά θα λειτουργήσει ως ζωντανός χώρος ανταλλαγής εμπειριών και προβληματισμών. Από την ιστορική πορεία της ψαλτικής στον ελλαδικό χώρο έως τις νέες τεχνολογίες και την παιδαγωγική της διάσταση, το συνέδριο θα αναδείξει ότι η ψαλτική είναι μια τέχνη με παρελθόν, παρόν και μέλλον.

O 11χρόνος Αρσένης Λιλιόπουλος ψάλλει την ΑΡΓΗ Θ' Ωδή των Καταβασιών των Χρισοτυγέννων
https://youtube.com/shorts/DBtcXSslj6I?si=LYF-20Cx2hvCvOLt

ΧΟΡΗΓΟΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ

🕯️ 10 συγκλονιστικές αλήθειες για τη Βυζαντινή Μουσική. Το #7 αλλάζει ό,τι νόμιζες!

🕯️ 10 συγκλονιστικές αλήθειες για τη Βυζαντινή Μουσική.
Το #7 αλλάζει ό,τι νόμιζες!

---

1️. Η Βυζαντινή μουσική είναι η μόνη ζωντανή Αρχαία Μουσική παράδοση στον κόσμο
Η Βυζαντινή μουσική είναι αδιάλειπτη συνέχεια της Αρχαίας ελληνικής και εκκλησιαστικής μουσικής. Ζει και λειτουργεί εδώ και 15 αιώνες, παραμένοντας αυθεντική, πνευματική και αναλλοίωτη. Είναι η φωνή της Ορθοδοξίας και η ηχητική μνήμη του Ελληνισμού.

---

2️. Η “μουσική γλώσσα” της Εκκλησίας διαμορφώνει το πώς προσευχόμαστε

Η μελωδία δεν στολίζει απλώς τα λόγια, τα μετατρέπει σε προσευχή. Ο ήχος του ύμνου αλλάζει τον τρόπο που βιώνουμε την πίστη. Δεν είναι διακόσμηση, είναι λατρεία.

---

3️. Το “ήθος” κάθε ήχου επηρεάζει την ψυχή

Κάθε ήχος (π.χ. Α΄, Β΄, πλ. Δ΄) έχει συγκεκριμένο ψυχικό κλίμα άλλος παρηγορεί, άλλος μετανοεί, άλλος δοξολογεί. Η ψαλμωδία είναι ψυχική θεραπεία που ανεβάζει τους πιστούς στα ουράνια.

---

4️. Τι σημαίνει “μονοφωνική” στη Βυζαντινή μουσική

Η Βυζαντινή μουσική είναι μονοφωνική, δηλαδή βασίζεται σε μία μελωδική γραμμή. Αυτό δεν σημαίνει ότι ψάλλει μόνο ένας. Αντίθετα, μπορεί να ψάλλουν πολλοί ή ένας, αρκεί όλοι να ακολουθούν την ίδια μελωδία.

Παρά τη μονοφωνία, υπάρχουν στοιχεία ετεροφωνίας, όπως το ισοκράτημα, μια σταθερή φωνή που συνοδεύει τη μελωδία, χωρίς να την αλλοιώνει. Το ισοκράτημα δεν δημιουργεί πολυφωνία, αλλά ενισχύει τη μουσική εμπειρία και την πνευματική ατμόσφαιρα.

Η μονοφωνική ψαλμωδία διαφέρει από τη “σολιστική”, στη σολιστική ψάλλει μόνο ένας, ενώ στη μονοφωνική μπορεί να συμμετέχει σύνολο ψαλτών, ενωμένο σε μία φωνή.

---

5️. Υπάρχουν ψαλμοί και μέλη που σώθηκαν μόνο επειδή μεταδόθηκαν προφορικά

Κάποια από τα πιο κατανυκτικά μέλη της παράδοσης (όπως τα “τεριρέμ”, “κρατήματα”, ή αρχαία Χερουβικά) δεν υπάρχουν σε βιβλία και συνεχίζουν να ψάλλονται επειδή παραδόθηκαν από στόμα σε στόμα.

---

6️. Οι μεγάλες στιγμές της Βυζαντινής αυτοκρατορίας είχαν μουσικό ήχο

Κατά την είσοδο του αυτοκράτορα στο ναό, την Αγία και Μεγάλη Εβδομάδα, ακόμα και στη Στάση του Νίκα, ψάλλονταν ειδικά μέλη. Ήταν παρόντα παντού, σε στέψεις, λιτανείες, ακόμα και σε πολιορκίες.
(Παλατινά μέλη)

---

7️. 💥 Το “Άξιόν Εστι” αποκαλύφθηκε… από Άγγελο!

Σύμφωνα με την παράδοση του Αγίου Όρους, μοναχός άκουσε Άγγελο να ψέλνει το “Άξιόν Εστι” στον Παράδεισο και το μετέφερε. Το μέλος έγινε συγκλονιστική αποκάλυψη, όχι σύνθεση ανθρώπου.

---

8️. Η σημειογραφία της Βυζαντινής μουσικής είναι πιο εξελιγμένη απ’ τη δυτική

Με μόλις λίγα “νεύματα”, ο ψάλτης καταλαβαίνει ρυθμό, ύφος, έκφραση, παύσεις και χρώματα. Είναι μια συμπυκνωμένη μουσική γλώσσα, που απαιτεί γνώση, αυτί και καρδιά.

---

9️. Ο ήχος της ψαλτικής δεν ηχογραφείται πλήρως ποτέ

Ακόμα και η καλύτερη ηχογράφηση δεν μπορεί να μεταφέρει τη δόνηση της ψαλμωδίας σε ναό, την ακουστική του τρούλου, την αγιοπνευματική ενέργεια της στιγμής. Πρέπει να το νοιώσεις, να το βιώσεις. 

---

🔟 Η Βυζαντινή μουσική είναι μουσική της ψυχής

Αν ακούσεις με προσοχή τα λόγια, να καταλάβεις και να βιώσεις τα νοήματα των ύμνων, θα δεις πως μιλά για σένα, για το φως που ζητάς, τη μετάνοια που χρειάζεσαι, τη γαλήνη που λαχταράς. Δεν χρειάζεται να είσαι πιστός για να σε αγγίξει. Αρκεί να είσαι άνθρωπος.

---

✨ Τελική Σκέψη

Η Βυζαντινή Μουσική είναι για όποιον ψάχνει βαθιά ομορφιά, για όποιον έχει πονέσει, προσευχηθεί ή σιωπήσει. Μιλάει με τρόπο που δεν μπορεί να εξηγηθεί, μόνο να βιωθεί.

📌 Αν νιώθεις ότι σε άγγιξε έστω και λίγο αυτό το άρθρο, μοιράσου το. Κάποιος δίπλα σου μπορεί να ψάχνει ακριβώς αυτό που εσύ μόλις διάβασες.

Οι Κολλυβάδες: Μαρτυρία πίστης και υπακοής μέσα στην Εκκλησία

            

    Η ιστορία της Εκκλησίας κοσμείται από μορφές που, σε δύσκολες εποχές, κράτησαν άσβεστη τη φλόγα της παραδόσεως. Μια τέτοια σελίδα είναι η λεγόμενη Κίνηση των Κολλυβάδων μοναχών, που γεννήθηκε στον Άθωνα τον 18ο αιώνα. Το όνομά τους συνδέθηκε με το «κόλλυβο», το βρασμένο σιτάρι που προσφέρεται στα μνημόσυνα. Όμως πίσω από αυτό το εξωτερικό σημείο κρύβεται ένας ολόκληρος αγώνας για την αυθεντικότητα της λατρευτικής ζωής και την αλήθεια της Ορθοδοξίας.

Τι ήταν οι Κολλυβάδες

            Οι Κολλυβάδες δεν αποτέλεσαν οργανωμένο κόμμα ή παράταξη. Ήταν μια ομάδα μοναχών και λογίων, κυρίως Αγιορειτών, που τόνιζαν την ανάγκη να τελούνται τα μνημόσυνα το Σάββατο – ημέρα αφιερωμένη κατά την παράδοση στους κεκοιμημένους – και όχι την Κυριακή, ημέρα Αναστάσεως και χαράς. Στην πράξη, υπερασπίζονταν όχι μόνο ένα τυπικό λειτουργικό ζήτημα, αλλά την ίδια την πνευματική αίσθηση του χρόνου και της λατρείας.

Γιατί καταδικάστηκαν

            Η στάση τους προκάλεσε αντιδράσεις. Η συνήθεια πολλών μοναστηριών και κοινοτήτων ήταν να τελούν τα μνημόσυνα την Κυριακή, κυρίως για πρακτικούς λόγους. Η επιμονή των Κολλυβάδων θεωρήθηκε αδιάλλακτη, σχεδόν «ζηλωτική». Έτσι, σε ορισμένες συνάξεις και τοπικές συνόδους, κατηγορήθηκαν και καταδικάστηκαν προσωρινά, όχι ως αιρετικοί, αλλά ως ταραχοποιοί της εκκλησιαστικής ειρήνης. Η Εκκλησία, με την ευαισθησία της, φοβήθηκε μήπως δημιουργηθεί σχίσμα.

Πώς έκαναν υπακοή

            Παρά την πίκρα και την παρεξήγηση, οι Κολλυβάδες δεν αποκόπηκαν από το σώμα της Εκκλησίας. Αντιθέτως, έδωσαν μαρτυρία υπακοής. Δέχθηκαν τις αποφάσεις, χωρίς να εγκαταλείψουν την εσωτερική τους πεποίθηση. Με ταπείνωση και διάκριση συνέχισαν τον αγώνα τους, όχι με επιθετικότητα, αλλά με συγγραφή, διδασκαλία, ψαλτική τέχνη και κυρίως με άγια ζωή. Αυτή η υπακοή τους, που δεν ήταν τυφλή αλλά καρπός αγάπης, τους δικαίωσε στην πορεία: η Εκκλησία τελικά αποδέχθηκε το ορθό της θέσεώς τους.

Ποιοι ήταν

Ανάμεσά τους ξεχωρίζουν σπουδαίες μορφές:

1) Άγιος Νικόδημος ο Αγιορείτης, με το τεράστιο συγγραφικό του έργο, την «Φιλοκαλία» και πλήθος λειτουργικών βιβλίων.

2) Άγιος Μακάριος Νοταράς, πρώην Μητροπολίτης Κορίνθου, που στήριξε πνευματικά το κίνημα.

3) Άγιος Αθανάσιος ο Πάριος, λόγιος και δάσκαλος του Γένους, με θάρρος και καθαρότητα διδασκαλίας.

            Πλήθος ακόμη Αγιορειτών ψαλτών και ησυχαστών, όπως ο Νεόφυτος Καυσοκαλυβίτης και οι πατέρες των Κατουνακίων, που με το ύφος τους διέσωσαν το παλαιό μέλος.

            Η συνεισφορά τους δεν περιορίστηκε στο ζήτημα των μνημοσύνων· άνοιξαν δρόμο σε μια γενικότερη ανανέωση: τόνισαν τη συχνή Θεία Κοινωνία, την καθαρή μετάφραση των Πατέρων, την ψαλτική παράδοση, την νηπτική θεολογία.

Η κληρονομιά τους

            Οι Κολλυβάδες δεν έμειναν στην ιστορία ως αδιάλλακτοι τυπολάτρες, αλλά ως φορείς αναγέννησης. Το έργο τους φώτισε την Εκκλησία σε μια εποχή σκλαβιάς και πνευματικής σύγχυσης. Με την επιμονή τους, υπενθύμισαν ότι η λατρεία δεν είναι ανθρώπινο κατασκεύασμα, αλλά τόπος Θεοφανείας. Και με την υπακοή τους έδειξαν πως η αλήθεια θριαμβεύει όχι με σύγκρουση, αλλά με αγάπη.

            Σήμερα, τα ονόματα των Κολλυβάδων αντηχούν με σεβασμό. Αναγνωρίζονται ως Άγιοι, Διδάσκαλοι και Ομολογητές της Ορθοδοξίας. Το μήνυμά τους παραμένει ζωντανό: να ζούμε την πίστη όχι ως συνήθεια, αλλά ως αληθινή μετοχή στο μυστήριο της Εκκλησίας.

Προσέλκυση νεαρών παίδων στην Ελληνική Βυζαντινή Μουσική.

Με ρωτούν πολλοί:
"Μα πως τα παιδιά σου ακολούθησαν την Βυζαντινή Μουσική, πως έμαθαν να ψέλνουν?"

          Η απάντηση αγαπητοί μου φίλοι εκφράζεται με μία μόνο λέξη. ΥΠΟΜΟΝΗ.
Αυτή είναι η λέξη κλειδί. Χρειάζεται υπομονή, και μεθοδικότητα. Εγώ δεν αισθάνομαι ότι έκανα κάτι ιδιαίτερο, κάτι παραπάνω απ' ότι θα έκανε ένας πατέρας.
         Το μυστικό είναι να μυηθούν οι νέοι εκκολαπτόμενοι από νωρίς σε αυτό το είδος μουσικής. Από μικρή ηλικία πρέπει τα παιδιά να ανεβαίνουν στο αναλόγιο. Πρέπει να σηκώνονται νωρίς. Από τον Όρθρο να βρίσκονται πάνω στο ψαλτήρι. Το αργότερο στο Ν' Ψαλμό.

          Έτσι μαθαίνουν και συνηθίζουν. Εξοικοιώνονται με το περιβάλλον, με την μουσική. Σταθερά και μεθοδικά.

          Για φανταστείτε να ξεκινήσουν να κάνουν και μαθήματα Βυζαντινής Μουσικής.
Να καταλαβαίνουν την τυπική διάταξη και τα γραπτα κείμενα να βιώνουν τη λατρεία!
Άλλη αίσθηση.....
Όμως πρέπει να προσέξετε κάτι πολύ σημαντικό.
ΔΕΝ ΘΕΛΕΙ ΠΙΕΣΗ.
          Αν στην πορεία εκφραστεί το παιδί να μην έρθει στην εκκλησία, να το αφήσετε ελεύθερο, να μην καταπιεστεί, να μην το θεωρήσει βάσανο, να μην αγχωθεί ότι κάνει κάτι εξ' αναγκασμού. Να το αφήσετε να κοιμηθεί για να καταλάβει ότι μπορεί και να μην συμμετέχει όταν το επιθυμεί.

         Φανταστείτε να σας πει, "εγώ δεν επιθυμώ να ξαναέρθω στην εκκλησία".
Εκεί θέλει ειδική μεταχείριση και θα το συζητήσουμε σε άλλη ευκαιρία.
          Όλα αυτά που σας περιγράφω όμως, είναι μια αλησιδωτή αλληλουχία πράξεων και σκέψεων, σε συνάρτηση με το ήθος που διδάσκεται στο παιδί και με την βοήθεια βέβαια πνευματικού.

          Η Βυζαντινή Μουσική σαν μουσική, δεν ακούγεται στα σχολεία. (εκτός από τα μουσικά σχολεία, που διδάσκεται ως παραδοσιακή ελληνική για 6 χρόνια)
          Δεν ακούγεται στον έξω κόσμο.  Κατά συνέπεια, όταν ένα παιδί από το δημοτικό ασχολήται με την Βυζαντινή Μουσική και το δείχνει, υπόκειται σε  ένα σνομπάρισμα, σε ένα μπούλιγκ θα έλεγα από τους συμμαθητές του. Όποτε για σκεφτείτε την ψυχολογία του για συνέχιση της ενασχόλησής του, με αυτή!

          Επίσης όλη αυτή η προσπάθεια έχει να κάνει με την ανατροφή των γονέων από το σπίτι αλλά και του πνευματικού, ως εκκλησιαστική μουσική που μέσω αυτής υμνείτε και δοξάζεται ο Θεός. 

          Εν κατακλείδι, σας λέγω να μην λυπηθείτε τα παιδιά σας να τα σηκώνεται την Κυριακή το πρωί να πάνε στην εκκλησία.
Μην φοβάστε δεν παθαίνουν τίποτα, πιστέψτε με το έχω δοκιμάσει. Κάποιοι γονείς λένε «τα λυπάμαι» να σηκωθούν τόσο πρωί.

         Για να ήταν για κανένα πάρτι, κανένα ταξίδι, ή οτιδήποτε άλλο ως διασκέδαση…..!
Από την άλλη σας λέγω μην τα πιέσετε ποτέ.
Να μην το μισήσει, να μην νομίσει ότι είναι εξαναγκασμός.

         Χρησιμοποιήστε επίσης ερεθίσματα να τα δελεάσετε. (οτιδήποτε, κεράσματα μετά την εκκλησία, συναντήσεις με παιδικές χορωδίες, κ.α.) Όλο αυτό βέβαια μέχρι να εντρυφήσουν, να αρχίσουν να καταλαβαίνουν τη μουσική και το "νερό να μπει στο αυλάκι και να ρέει μόνο του".

         Σας παρουσιάζω ένα βίντεο πριν μερικά χρόνια, (είναι ποίημα του Αγίου Νεκταρίου σε μελωποίηση Σιμωνοπετριτών Αγίου Όρους, χωρίς ιδιαίτερη μουσική αξία, όμως πολύ σημαντικό για την περαιτέρω πορεία) όταν ήταν στο δημοτικό, που προσπαθούσα να «βάλω στο πετσί τους» την Βυζαντινή Μουσική, να τους κάνω να τους αρέσει.
Γράφαμε σε όποιο ξωκκλήσι βρίσκαμε στην Φθιώτιδα.

         Σήμερα οι δύο μεγάλοι, είναι ψάλτες, αριστούχοι του Μουσικού Σχολείου Αθηνών και δεν μπορούν να διανοηθούν να μην ψάλλουν και να μην τραγουδούν παραδοσιακά τραγούδια…

ΥΠΟΜΟΝΗ φίλοι μου …….τίποτα παραπάνω !

Άκης Ν. Λιλιόπουλος  
ΑΠΟΛΑΥΣΤΕ ΤΟ

Η φωτογραφία του ΑΓΙΟΥ Γέροντος Παϊσίου που έγινε viral στο INTERNET

Πήγα λοιπόν σιγά σιγά από την δεξιά μεριά του κελιού, ανάμεσα σε κάτι χόρτα, και.. "τσάκ-τσάκ" πάτησα δύο φορές το κλείστρο. (..ήθελα και 2 φωτογραφίες!)

Αναμνήσεις από την Παναγούδα – Καλοκαίρι 1986

Το καλοκαίρι του 1986 επισκέφθηκα το Άγιον Όρος μαζί με τον πατέρα μου, Ιατρό Νικόλαο Β. Λιλιόπουλο (+2011). 

Αφού περνούσαμε τις γνωστές ταμπέλες "προς Παναγούδα ΓΕΡ. ΠΑΪΣΙΟΥ"

 Προορισμός μας ήταν το κελί Παναγούδα, δίπλα στην Ιερά Μονή Κουτλουμουσίου, στις Καρυές – την πρωτεύουσα του Αγίου Όρους.

Καθώς περπατούσαμε, συναντούσαμε τις γνωστές ταμπέλες:

«Προς Παναγούδα ΓΕΡ. ΠΑΪΣΙΟΥ», «Προς Γέροντα Παΐσιο».

Μετά από περίπου 20–25 λεπτά πεζοπορίας από τη Μονή, φτάναμε στην αυλή του κελιού, όπου μας υποδέχονταν οι χαρακτηριστικές ταμπελίτσες:

«δροσερό νερό», «ευλογημένα λουκούμια», «πάρτε ευλογία».

Το κελί ήταν φτωχικό και λιτό, αφιερωμένο στην Παναγία, την οποία ο Όσιος Γέροντας Παΐσιος τιμούσε με βαθιά αγάπη, αποκαλώντας την από μικρός «Παναγούδα».

Η αναμονή και η συνάντηση

Η αναμονή για να τον συναντήσουμε μπορούσε να διαρκέσει από 10 λεπτά έως και 5 ώρες. Περιμέναμε με λαχτάρα να ολοκληρώσει την προσευχή του, να ανοίξει την πόρτα και να μας δεχτεί με εγκαρδιότητα και καλοσύνη. Ήταν μια ευκαιρία να λάβουμε πνευματική τροφή, να ακούσουμε διηγήσεις και συμβουλές.

Ο Γέροντας ήταν ταπεινός, λιτός, ολιγαρκής, γεμάτος Θεία Χάρη. Ένα σκεύος μυροβλυσίας αιώνιας ζωής. Η ψυχή του, απλή και φωτισμένη, μας υπενθύμιζε πως ο πνευματικός προορισμός είναι εφικτός για όλους.

Το Αρχονταρίκι και οι «πολυθρόνες»

Όταν ο κόσμος ήταν πολύς, μας έβαζε όλους στην αυλή και μας βόλευε στο Αρχονταρίκι του, στις «πολυθρόνες» – δηλαδή κούτσουρα τοποθετημένα στην αυλή. Κάποιοι δεν προλάβαιναν να καθίσουν και έμεναν όρθιοι, πρόθυμοι να ακούσουν τα πνευματικά του λόγια.

Είχε πάντα την προθυμία να ακούσει ιδιαιτέρως όποιον το επιθυμούσε. Σηκωνόταν, απομακρυνόταν από τους άλλους και άκουγε με προσοχή το πρόβλημα του καθενός.

Αφού μας έβαζε όλους μέσα στην αυλή, μας βόλευε στο Αρχονταρίκι του, στις "πολυθρόνες" (πολυθρόνες= κούτσουρα τοποθετημένα στην αυλή).

    Η φωτογραφία που έγινε ευλογία

Μία από αυτές τις φορές, ο πατέρας μου ζήτησε να του μιλήσει ιδιαιτέρως. Περπάτησαν περίπου 20 μέτρα μακριά από τους υπόλοιπους. Την εποχή εκείνη δεν υπήρχαν κινητά ή ψηφιακές μηχανές – μόνο οι κλασικές με φιλμ.

Είχα μαζί μου μία τέτοια μηχανή και σκέφτηκα να τραβήξω μια φωτογραφία του Γέροντα την ώρα που μιλούσε με τον πατέρα μου. Ήξερα πως δεν ήθελε να τον φωτογραφίζουν, αλλά σκέφτηκα: «Τι πειράζει μια φωτογραφία;» (ήμουν και μικρός…)

Πήγα σιγά-σιγά από τη δεξιά μεριά του κελιού, ανάμεσα σε κάτι χόρτα, και πάτησα δύο φορές το κλείστρο: «τσάκ-τσάκ».

Η ησυχία του Όρους ήταν τέτοια, που ο ήχος ακούστηκε σαν πυροβολισμός. Ο Γέροντας γύρισε ξαφνιασμένος και μου είπε:

– «Όχι, όχι φωτογραφίες...»

Ο πατέρας μου απάντησε:

– «Γέροντα, αναμνηστικές είναι... έτσι για ευλογία...»

Και εκείνος είπε:

– «Άντε καλά...»

Έτσι μας έμειναν, ως ευλογία, δύο φωτογραφίες.

Το αποτύπωμα της μνήμης

Ο Γέροντας Παΐσιος, μετέπειτα Άγιος, αναχώρησε για την Ουράνια Πατρίδα το 1994.
Ο πατέρας μου, Νικόλαος Ν. Λιλιόπουλος, το 2011.

Και σε μένα έμειναν οι φωτογραφίες…

Μαρτυρία, ευλογία, ανάμνηση.

Άκης Ν. Λιλιόπουλος

Το να κάνεις μάθημα με το Νίκο Φυλακτό στο ΩΔΕΙΟ ΦΟΡΜΙΓΞ δεν είναι λίγο πράγμα!!

Μεγάλη χαρά και τιμή να κάνει κανείς αντίστιξη και φούγκα με τον Νίκο Φυλακτό, Ένας εξαίρετος μαέστρος- συνθέτης που δεν θέλεις να φύγεις όταν διδάσκει μουσική.
Δάσκαλε σε αγαπάμε!!!


Νίκος Φυλακτός
Γεννήθηκε στο Βρότσλαβ της Πολωνίας το 1950.
Άρχισε να γράφει μουσική σε ηλικία 11 ετών. Σε ηλικία 16 ετών γράφει τη μουσική για θέατρο βασισμένη στο έργο του αναγεννησιακού πολωνού συγγραφέα Γιάν Κοχανόβσκι «Το διώξιμο των Ελλήνων πρεσβευτών», που παίχτηκε το 1966.

     Ακολουθεί το έργο «Ένα Νησάκι» σε ποίηση Φ. Αγγουλέ για μικτή χορωδία. Από το 1968 αρχίζει τις συστηματικές μουσικές σπουδές στη Μέση Μουσική Σχολή στο Βάουμπζιχ.

     Το 1970 συνεχίζει τις σπουδές του στο Πόζναν της Πολωνίας, όπου τον ίδιο χρόνο γίνεται και μέλος της Πανεπιστημιακής Χορωδίας.
     Το 1972 μαζί με τον καθηγητή του στη διεύθυνση χορωδίας Στανίσλαβ Κουλτσίνσκι, οργανώνει το Χορωδιακό Συγκρότημα Μαδριγαλιστών.
     Από το 1972 έως το 1977 σπουδάζει Σύνθεση στην Ανωτάτη Κρατική Μουσική Σχολή του Πόζναν στην τάξη του διακεκριμένου πολωνού συνθέτη Φλόριαν Ντομπρόβσκι.
     Το 1973 διακρίνεται με τη «Σονάτα» του για πιάνο.
     Στα χρόνια 1974-1976 συμμετέχει σε σεμινάρια νέων συνθετών που οργάνωσε η παγκόσμια οργάνωση Jeunesses Musicales.
     Το 1976 το έργο του «Εναλλαγές» για φλάουτο, βιολί, βιόλα και κόρνο παίζεται στην Ακαδημία Γιαν Σιμπέλιους της Φιλανδίας, γεγονός που του ανοίγει δρόμους στη Δυτική Ευρώπη (Αγγλία, Γερμανία, Ιταλία), όπου παρουσιάζονται έργα του. Αποφοιτά με Master of Arts.
     Στην Ελλάδα εγκαθίσταται το 1978, κάνοντας την πρώτη εμφάνισή του το 1980 στις «Μέρες Σύγχρονης Μουσικής» που οργάνωσε το Γ΄ Πρόγραμμα της ΕΡΤ, με το οποίο συνεργάστηκε το 1982.
     Κατόπιν το 1983 συνεργάζεται με την ΕΡΑ2. Έχει κάνει αρκετές ραδιοφωνικές εκπομπές και ειδικά η εκπομπή του «Μουσικές στις γειτονικές μας χώρες» είχε σημαντική ακροαματικότητα.
 
     Έργα του έχουν διευθύνει οι μαέστροι : Θ. Αντωνίου, Α. Παναγιωτόπουλος, Α. Ναιντενοφ, Γ. Βελάνικ κ.ά. Το όνομά του συμπεριλαμβάνεται σε αρκετές μουσικές εγκυκλοπαίδειες και λεξικά. Έργα του παίζονται και μεταδίδονται από πολλές ραδιοφωνίες διαφόρων κρατών.
     Το 1996 βραβεύτηκε από το Πολωνικό Υπουργείο Πολιτισμού για όλο το μουσικό του έργο. Αρχικά ο Ν. Φυλακτός ήταν επηρεασμένος από την πολωνική και την ελληνική μουσική παράδοση.
     Από το 1970 στράφηκε στο σειραϊσμό και στον αλεατορισμό. Παράλληλα ενδιαφέρθηκε για τα αρχαιοελληνικά τετράχορδα.
     Από το 1986 στράφηκε προς την ελληνική μουσική παράδοση, αξιοποιώντας ταυτόχρονα τις τεχνικές του κατακτήσεις της δεκαετίας του ’70 και ’80. Το πρώτο του έργο με αυτού του είδους γραφές είναι το «Ζεϊμπέκικο» (1986) για συμφωνική ορχήστρα. Έχει γράψει επίσης διάφορες θεωρητικές εργασίες και μουσική για το θέατρο και τον κινηματογράφο.

     Είναι μέλος της Ένωσης Ελλήνων Μουσουργών και ιδρυτικό μέλος της Καλλιτεχνικής Εστίας Συνθετών. Με έργα του έχει λάβει μέρος στα εξής Φεστιβάλ : Unesco 1983, «Ηράκλεια» - Κρήτη 1985-1986, Μουσική Μπιενάλε στο Παλέρμο (1993), Μουσικολογικό Συνέδριο στην Κρακοβία (1993), Φεστιβάλ Σύγχρονης Μουσικής στο Πόζναν (1996), Διεθνής Συνάντηση Συνθετών στην Καλαβρία (1997 και 1999) κλπ.

     Τον Ιανουάριο του 2004 συμμετείχε στο Διεθνές Μουσικό Φεστιβάλ Ευρωπαϊκών Χορών στη Λιουμπλιάνα της Σλοβενίας με το Κουαρτέτο Εγχόρδων. Έχει λάβει αρκετά κολακευτικά σχόλια από πολλές μουσικές προσωπικότητες, καθώς και κριτικές από την Ελλάδα και το εξωτερικό, μεταξύ άλλων από τον Κώστα Χαραλαμπίδη, το Φοίβο Ανωγιαννάκη, Γιώργο Λεωτσάκο κ.ά. Ο Νίκος Φυλακτός είναι ιδρυτής και διευθυντής της Μικτής Χορωδίας του Δήμου Ηρακλείου Αττικής από το 1984 ως σήμερα.

Υπήρξε καλλιτεχνικός διευθυντής του Ωδείου Αλίμου από το 1985 ως το 1996. Το 1984 ανέλαβε επίσης την καλλιτεχνική διεύθυνση του Ωδείου «Χαϊμαντά», με το οποίο συνεργάζεται μέχρι σήμερα. Είναι ο καλλιτεχνικός διευθυντής του Ωδείου Ριζόπουλου στο Νέο Ηράκλειο, ενώ πρόσφατα ανέλαβε αυτά τα καθήκοντα και στο Δημοτικό Ωδείο Άνω Λιοσίων.
Από το 1998 διδάσκει Ανώτερα Θεωρητικά στο «Χαλκιδόνιο Ωδείο». Επίσης από το 1985 ανανέωσε τις σχέσεις του με την Μουσική Ακαδημία του Πόζναν και της Κρακοβίας, όπου περιοδικά διδάσκει την Ιστορία της Ελληνικής Μουσικής.

Η επιτιμία του Πρωτοψάλτου Ηλία Γιουρούκου ως Πρόεδρου της Ομοσπονδίας Ιεροψαλτών Ελλάδος

ΛΟΓΙΑ ΕΥΧΑΡΙΣΤΉΡΙΑ - ΛΟΓΙΑ ΑΓΑΠΗΣ __
Ως επίτιμος Πρόεδρος πλέον των Ιεροψαλτών Ελλάδος, προς τους λίαν αγαπητούς συναδέλφους στα πέρατα της χώρας, που υπηρέτησα επί 30 & πλέον συναπτά έτη, από διάφορα "μετερίζια" τα οποία τιμητικώς μου ανετέθησαν, από νεαράς μάλιστα ηλικίας, & που συνεχίζω, με αμείωτο το ενδιαφέρον & περισσή αγάπη ν' ανταποκρίνομαι σε κάθε κάλεσμα & να βοηθώ σε ο,τι μου ζητηθεί ......
- video της 6ης Μαίου στο Διορθόδοξο Κέντρο της Εκκλησίας μας στην Πεντέλη ....
Με πολύ αγάπη ο πρ. Πρόεδρος των Ιεροψαλτών Η.Γ.

ΑΠΑΝΤΗΣΗ ΤΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΓΡΑΜΜΑΤΕΑ ΤΗΣ ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑΣ ΣΥΛΛΟΓΩΝ ΙΕΡΟΨΑΛΤΩΝ ΕΛΛΑΔΟΣ ΑΚΗ Ν. ΛΙΛΙΟΠΟΥΛΟΥ

Αγαπητέ μου Ηλία, η προσφορά σου στο Σύλλογο Αττικής αλλά και στην Ομοσπονδία ως Προέδρου, υπήρξε για εμάς μια παρακαταθήκη. Θυμάμαι πριν είκοσι χρόνια τις δραστηριότητές σου που δεν είχες μία ώρα ελεύθερη για την προσωπική σου ζωή. Ο διττός χαρακτήρας της προσωπικότητάς σου, ως Πρωτοψάλτου αλλα και ως Προέδρου μας έδινε δύναμη και χαρά σε αυτό που κάναμε. Σου οφείλουμε αμέριστη τιμή και ευγνωμοσύνη γιαυτό. Θυμάμαι χαρακτηριστικά, Σάββατο προς Κυριακή....δεν έβλεπα την ώρα που θα ξημερώσει για να ψάλλω απέναντί σου!! Το μοναδικό αυτό γνώρισμά σου της οργανωτικής ιδιοσυστασίας που σπάνια το κατέχει κάποιος, μας φόρτωνε με κουράγιο, ενθάρρυνση και συνάμα δύναμη. Άλλωστε γιαυτό επί χρόνια ο κλάδος σου εμπιστεύθει το τιμόνι της άμαξας που δεν αμφισβητεί κανείς- ακόμα και οι σκληροτράχηλοι αντίπαλοί σου- ότι το οδήγησες τέλεια!!!
Για όλα τα παραπάνω, λοιπόν, σε μια εποχή που η ευφρόσυνη έννοια των αναδρομικών έχει εκλείψει, έλαβες από όλους εμάς - έστω και αναδρομικά- την λιγοστή αυτή διάκριση της Επιτιμίας του Προέδρου της Ομοσπονδίας μας, με την ευχή ο Πανάγαθος Θεός μας, που τον υπηρετείς, τον δοξολογείς και τον υμνείς επάξια ως Πρωτοψάλτης του Αγίου Αθανασίου του Πατριαρχείου Αλεξανδρείας, να σε ενδυναμώνει και να σε χαριτώνει χαρίζοντάς σου πλουσίως όλα τα αγαθά Του.

Ο Γεν. Γραμματέας της Ομοσπονδίας αλλά κυρίως αδελφός σου
Άκης Ν. Λιλιόπουλος

ΔΙΣΑρχιερατικό Συλλείτουργο στην Πανηγυρίζουσα Ιερά Μονή Κοιμήσεως της Θεοτόκου Παρνασσού

από το site της ΙΕΡΑΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΕΩΣ ΦΘΙΩΤΙΔΑΣ

            Λαμπρό Αρχιερατικό συλλείτουργο τελέσθηκε την Τετάρτη 23 Αυγούστου (της αποδόσεως της Εορτής της Κοιμήσεως της Υπεραγίας Θεοτόκου), στην Πανηγυρίζουσα Ιστορική Ιερά Μονή Κοιμήσεως της Θεοτόκου Αγίας Μαρίνας Λοκρίδος, η οποία ευρίσκεται  σε μια εξαιρετική  κατάφυτη ειδηλιακή τοποθεσία στις πλαγιές του όμορφου  Παρνασσού.

            Στον Όρθρο χοροστάστησε ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης μας κ. Νικόλαος, ο οποίος κατόπιν προηξήρχε της Πανηγυρικής Θείας Λειτουργίας, η οποία τελέσθηκε στην αυλή της Ιεράς Μονής λόγω τους πλήθους των πιστών και της στενότητος του χώρου του Καθολικού, με την συμμετοχή του  Θεοφιλεστάτου Επισκόπου Μοζαμβίκης (του Πατριαρχείου Αλεξανδρείας ) κ. Χρυσοστόμου, ο οποίος κατάγεται από την Τιθορέα Φθιώτιδος και αυτές τις ημέρες ευρίσκεται στην γενέτειρά του. Συμμετείχαν επίσης  και ιερείς από την ευρύτερη περιοχή της Τιθορέας και οι διάκονοι.

            Τους ιερούς  ύμνους απέδωσαν ο Πρωτοψάλτης του Ιερού Ναού Αγίου Δημητρίου Όπλων κ. Κυριάκος Λιλιόπουλος βοηθούμενος από τους δύο μικρούς υιούς του Νικόλαο και Αθανάσιο.
            Κατά την διάρκεια του Κοινωνικού ο Ιεροκήρυκας Εφημέριος του Ιερού Ναού Αγίου Σεραφείμ Ζελίου, Πανοσιολ. Αρχιμ. π. Δημήτριος Ζελιαναίος ανέγνωσε την Εγκύκλιο του Ποιμενάρχου μας επί τη μεγάλη Εορτή της Κοιμήσεως της Θεοτόκου.

            Προ της απολύσεως ο Σεβασμιώτατος εδόξασε το όνομα τους Τριαδικού Θεού και της Μητέρας Παναγίας και εξέφρασε την χαρά του που βρέθηκε στην Πανήγυρη της Ιστορικής αυτής Ιεράς Μονής, η οποία όπως ετόνισε είναι κι’ αυτή όπως και οι άλλες Ιερές Μονές της Μητροπόλεως μας ένα προπύργιο της Ορθοδοξίας και ένας πνευματικός φάρος πίστεως.

            Αναφερόμενος στην παρουσία του Θεοφιλεστάτου κ. Χρυσοστόμου, τον ευχαρίστησε για την παρουσία του στην Θεία Λειτουργία και αναφερόμενος στην Ποιμαντική του διακονία στην επαρχία τουμ που ευρίσκεται στην Μαύρη Ήπειρο ανέφερε:

            «Ο Θεοφιλέστατος συντοπίτης μας κ. Χρυσόστομος αδελφοί μου διακονεί στη Αφρική, η οποία διψάει για τον λόγο του Θεού αλλά έχει και πολλές δυσκολίες και σας προτρέπω να προσεύχεστε για να του δίδει ο Θεός δύναμη.

Εμείς εδώ στην Ορθόδοξη Ελλάδα που είμαστε ελεύθεροι χριστιανοί και έχουμε χιλιάδες Εκκλησίες και Μοναστήρια και υπάρχει ευλάβεια, προσπαθούν να μας κάνουν άθρησκο κράτος και να χάσουμε αυτή την θρησκευτικότητα  μας. Δυστυχώς έχουμε πνευματική ραθυμία. Όλα τα δεινά που περνάμε σήμερα αδελφοί μου είναι εξαιτίας της απομακρύνσεως μας από το Θεό.
Ο Θεός μόνο  δίδει αξίες, περιεχόμενο, αξιοπρέπεια και ανθρωπιά. Να καταφεύγουμε στον Θεό και να ζητούμε την προστασία της Υπεραγίας Θεοτόκου, η οποία πάντοτε πρεσβεύει και προστατεύει όλα τα παιδιά της.

Θέλω να ευχαριστήσω και να συγχαρώ και την Γερόντισσα Ελισάβετ, η οποία με την βοήθεια σας προσπαθεί και αναμορφώνει αυτήν την Ιστορική Ιερά Μονή, η οποία είναι για τον τόπο αυτό και για ολόκληρη την Μητρόπολή μας ευλογία Θεού.

Σε όλους εύχομαι Χρόνια Πολλά, ευλογημένα με   πλουσία την ευλογία της Παναγίας».
Στην Ιερά Πανήγυρη παρέστησαν πολλοί ευλαβείς προσκυνητές από την ευρύτερη περιοχή της Τιθορέας, μεταξύ αυτών και ο Δήμαρχος Αμφίκλειας – Ελάτειας κ. Γεώργιος Γώγος.
Μετά το πέρας της Θείας Λειτουργίας η Γερόντισσα Ελισάβετ προσέφερε σε όλους τους παρευρισκομένους εόρτιο κέρασμα στην αυλή και στο αρχονταρίκι της Μονής.